Kunnen beleggen is iets anders dan beginnen met beleggen

Ongeveer 20% van de Nederlanders belegt. Tegelijkertijd blijkt uit recent onderzoek van de AFM dat een grote groep huishoudens voldoende financiële ruimte heeft om vermogen op te bouwen via beleggen, maar die stap niet zet. Dat verschil is interessant. Want als geld niet altijd het probleem is, wat houdt mensen dan tegen? 

Volgens de AFM zijn hier vier belangrijke redenen voor:

1. “Ik heb niet genoeg kennis om te beleggen.”
2. “Beleggen heeft te veel risico’s.”
3. “Beleggen interesseert me niet.”
4. “Ik heb geen geld om mee te beleggen.”

Hieronder gaan we hier dieper op in.

Reden 1. “Ik heb niet genoeg kennis om te beleggen”

➜ Voor 45% van de niet-beleggers is dit een reden om niet te beleggen. 

Veel mensen denken bij beleggen aan koersgrafieken, beursnieuws en ingewikkelde financiële termen. Daardoor ontstaat al snel het gevoel dat je eerst veel kennis nodig hebt voordat je kunt beginnen. In werkelijkheid hoef je geen expert te zijn. Wel is het belangrijk dat je begrijpt wat beleggen inhoudt, welke risico’s erbij horen en waarom spreiding belangrijk is.

Voor veel particuliere beleggers draait succesvol beleggen niet om het voorspellen van markten, maar om een duidelijke strategie en een lange adem. De drempel zit daarom vaak niet in een gebrek aan kennis, maar in het gevoel dat je nog niet genoeg weet.

Reden 2. “Beleggen heeft te veel risico’s”

➜ Voor 32% van de niet-beleggers is dit een reden om niet te beleggen. 

Dat beleggen risico’s kent, staat buiten kijf. Koersen stijgen en dalen en je kunt (tijdelijk) minder geld overhouden dan je hebt ingelegd. Maar bij een goed gespreide portefeuille worden risico’s verdeeld over honderden of zelfs duizenden bedrijven wereldwijd. Daarmee verdwijnen risico’s niet, maar worden ze wel beheersbaarder.

Daarnaast is er nog een andere kant van het verhaal. Ook niet beleggen kent risico’s. Geld dat jarenlang op een spaarrekening staat, wordt steeds minder waard door inflatie en belastingen. Dat betekent niet dat beleggen altijd beter is dan sparen. Wel dat het verstandig is om beide kanten van de afweging mee te nemen.

Reden 3. “Beleggen interesseert me niet.”

➜ Voor 32% van de niet-beleggers is dit een reden om niet te beleggen. 

Niet iedereen vindt beleggen interessant. Voor veel mensen is geld een middel en geen hobby. Dat is begrijpelijk. Toch hoeft beleggen niet veel tijd te kosten. Veel beleggers kiezen juist voor een aanpak waarbij ze niet dagelijks bezig hoeven te zijn met de beurs. Niet geïnteresseerd zijn in beleggen is daarom geen probleem op zich. 

Reden 4. “Ik heb geen geld om mee te beleggen.”

➜ Voor 35% van de niet-beleggers is dit een reden om niet te beleggen. 

Voor sommige mensen is dit een terechte reden. Als je geen financiële ruimte hebt, is beleggen simpelweg niet passend. Een gezonde financiële basis komt altijd eerst.

Het Nibud adviseert daarom om eerst een buffer aan te houden voor onverwachte uitgaven. Hoe hoog die buffer precies moet zijn, hangt af van je persoonlijke situatie. Via de Nibud bufferberekenaar kun je eenvoudig zien wat voor jou een passend bedrag is.

➜ Opvallend: 16% geeft aan niet te beleggen vanwege beperkte financiële ruimte, terwijl zij in werkelijkheid voldoende buffer en vermogen hebben om te beleggen én mogelijk later geld tekortkomen. 

Vaak leeft het idee dat je veel geld nodig hebt om te beginnen. Dat is allang niet meer zo. Bij veel aanbieders kun je ook met kleinere bedragen starten. 

Niet beleggen is ook een risico

Veel mensen beleggen niet omdat het ingewikkeld voelt, risicovol lijkt of simpelweg geen prioriteit heeft. Allemaal heel begrijpelijke redenen. Maar het onderzoek vertelt ons iets belangrijks: 

Er is een grote groep mensen (800.000 huishoudens) die voldoende financiële middelen heeft om te beleggen, maar dit niet doen. En dat terwijl zij op lange termijn mogelijk geld tekortkomen. Dat maakt niet beleggen geen neutrale keuze. Het is ook een beslissing, met gevolgen op de lange termijn.

In de tabel hieronder zie je hoe vaak alle redenen worden genoemd. Daarbij is ook gekeken naar de groep die wél genoeg vermogen heeft om te beleggen, maar dat niet doet, ondanks een mogelijke financiële achterstand later. Juist bij die groep zie je dat een tekort aan kennis en angst voor risico’s een rol spelen.

Checklist: past beleggen mogelijk bij jou?

Beleggen is niet voor iedereen geschikt. Maar herken je onderstaande punten, dan kan het de moeite waard zijn om je verder te verdiepen.

☑ Ik heb een financiële buffer volgens de Nibud-richtlijn
☑ Ik verwacht het geld minimaal 5 tot 10 jaar niet nodig te hebben
☑ Ik begrijp dat beleggingen tijdelijk in waarde kunnen dalen
☐ Ik wil vermogen opbouwen voor de lange termijn
☐ Ik ben bereid om risico te nemen voor mogelijk meer rendement
☐ Ik weet waarom ik wel of niet wil beleggen

Hoe meer vakjes je kunt aanvinken, hoe groter de kans dat beleggen bij jouw situatie past.

Conclusie

Je hoeft beleggen niet leuk te vinden. Je hoeft er ook geen expert in te zijn. Maar het is wel belangrijk om te weten of je keuze om niet te beleggen een bewuste keuze is, of dat deze voortkomt uit onzekerheid. Mensen denken dat ze te weinig weten, te weinig geld hebben of dat beleggen per definitie te risicovol is. Terwijl dat lang niet altijd klopt.

Voor een groep Nederlanders met voldoende buffer kan juist niets doen op de lange termijn óók een risico zijn. Niet omdat beleggen gegarandeerd beter uitpakt, maar omdat spaargeld dat jarenlang stil blijft staan, vaak weinig oplevert en aan koopkracht verliest.

Wil je onderzoeken of beleggen past bij jouw situatie? Dan is het verstandig om eerst inzicht te krijgen in je buffer, doelen en financiële mogelijkheden. Pas daarna komt de vraag hoe je dat eventueel invult.

Denk je dat beleggen bij jouw situatie past?

Met onze vragenlijst krijg je inzicht in welk profiel bij je past en zie je wat dat op lange termijn kan betekenen voor je vermogen.