Hoog spel kent zijn grenzen

Wie voortdurend hoog spel speelt, loopt vroeg of laat vast. De huidige president van de Verenigde Staten (VS) staat bekend om zijn taal vol superlatieven, maar zodra de situatie voor hemzelf of voor zijn land écht dreigend wordt, probeert hij altijd tijdig een uitgang te vinden. 

De oorlog in Iran maakt dat lastiger. Hoe komt Trump hier zonder al te veel kleerscheuren vanaf? Steeds meer deskundigen concluderen dat hij zijn hand heeft overspeeld. Hij zal zijn verlies niet snel toegeven, maar tegelijkertijd is duidelijk dat de situatie complex is en dat er geen eenvoudige uitweg bestaat. 

Onrust rond Iran raakt beleggers 

De oorlog in en rond Iran domineert wereldwijd de voorpagina’s. Het is de opening van vrijwel ieder journaal en praatprogramma. Dat is ook niet zo gek, want de gevolgen zijn direct voelbaar, vooral via hogere energieprijzen aan de pomp.

In dit soort perioden van geopolitieke onrust en economische onzekerheid zien we dat mensen ongerust worden. Voor veel beleggers is dit vervolgens aanleiding om te twijfelen of het verstandig is belegd te blijven. Die twijfel is heel begrijpelijk. Het negatieve nieuws zet emoties op scherp en de neiging om daarop te handelen groeit per dag.

De valkuilen van in- en uitstappen

Sommige beleggers blijven belegd, maar kiezen ervoor om minder risico te nemen door hun aandelenbelang te verlagen en meer in obligaties te gaan zitten. Dat is een logische gedachte: je probeert schommelingen te beperken, terwijl je toch nog meedoet als de markt herstelt.

Toch is het goed om te beseffen dat ook dit geen eenvoudige oplossing is. Een tijdje volledig of deels uit de markt stappen klinkt aantrekkelijk, maar kent een duidelijke keerzijde. Uitstappen is één, maar op het juiste moment weer instappen is veel lastiger. Je moet namelijk weer instappen op een moment dat het vertrouwen in de economie (en dus in aandelen) nog laag is. Zodra het vertrouwen terugkeert en het beter voelt om te beleggen, zijn de markten vaak al (fors) gestegen. Dan ben je feitelijk te laat.

Daarbij vraagt succesvol timen om gedrag dat haaks staat op je gevoel: uitstappen als het nog relatief goed voelt, instappen als het juist onrustig is. Die cyclus is voor de meeste mensen simpelweg niet vol te houden. 

Bovendien komen grote marktbewegingen vaak onverwacht, waardoor beleggers regelmatig te laat uit én te laat weer instappen. Dit zagen we ook tijdens de kredietcrisis en in de coronaperiode, toen veel beleggers pas terugkeerden nadat een belangrijk deel van het herstel al had plaatsgevonden. Daarmee misten ze een aanzienlijk deel van het rendement.

Energie als basis van economische groei

Het beste advies dat we kunnen geven blijven we herhalen: laat je niet te veel leiden door het nieuws, hoe lastig dat ook is. Dat neemt niet weg dat de crisis in het Midden-Oosten wel degelijk gevolgen heeft voor de wereldeconomie. Energie vormt immers de basis van economische groei. Als de toevoer van energie plotseling (deels) wordt afgesneden, raakt dat de economie van veel landen. 

Tegelijkertijd zien we dat landen in zulke situaties opmerkelijk creatief en flexibel worden. De ontwikkeling van duurzame energie kan daardoor een extra impuls krijgen. Consumenten gaan zuiniger om met energie en fossiele bronnen verliezen mogelijk verder terrein. Op de lange termijn kan dat positief uitpakken, al vraagt het op korte termijn aanpassingen van zowel overheden als consumenten. Voor landen die sterk afhankelijk zijn van fossiele energie (vooral in Azië, maar ook binnen Europa) wordt dit een duidelijke wake-upcall om die afhankelijkheid sneller af te bouwen.

Tijdens de coronacrisis zagen we hoe snel nieuwe oplossingen ontstaan: binnen korte tijd groeide een complete industrie rond online samenwerken en nam de vraag naar communicatiemiddelen sterk toe. Ook nu zien we die beweging opkomen. Door stijgende energieprijzen neemt de vraag naar elektrische auto’s, warmtepompen, zonnepanelen, energieopslag en andere alternatieven toe. Dat laat zien hoe snel gedrag en markten zich kunnen aanpassen. 

Economische gevolgen van oorlog in Midden-Oosten 

Welke economische gevolgen mogen we nu verwachten? Allereerst zullen producten waarschijnlijk duurder worden. Transportkosten nemen toe en dat werkt door in vrijwel alle goederen. De inflatie zal daardoor waarschijnlijk stijgen, wat druk legt op de loononderhandelingen. Obligatiebeleggers vragen een hogere rente, waardoor rentes over de hele linie (waaronder hypotheekrentes) oplopen.

Ook voor overheden wordt lenen duurder, waardoor begrotingstekorten kunnen toenemen. Ondernemers zullen deze hogere kosten (deels) doorberekenen aan consumenten, die de rekening vervolgens weer bij hun werkgevers neerleggen. Zo schuift de economische druk van partij naar partij.

Terug naar de lange termijn

Toch is enige geruststelling op zijn plaats. De geschiedenis laat zien dat oorlogen en crises op de lange termijn meestal een beperkte invloed hebben op aandelenmarkten. Beleggers die blijven zitten in onrustige periodes zien vaak dat markten zich binnen enkele jaren herstellen. Hoe langer je horizon, hoe beter je zulke perioden kunt opvangen. Juist daarom is tijd zo’n belangrijke factor. 

➜ Lees meer hierover in onze blog: Beleggen in onzekere tijden: juist dan telt je horizon

Onrust op de markt hoort bij beleggen. Als het goed is, is de beleggingsstrategie die je aan het begin hebt gekozen, gemaakt voor momenten zoals deze. Door belegd te blijven en vast te houden aan je strategie, voorkom je dat je rendement misloopt en behoud je rust in je portefeuille.

Samengevat

• Geopolitieke spanningen rond Iran zorgen voor onrust op de financiële markten, vooral via hogere energieprijzen.
• Dergelijke perioden zetten emoties bij beleggers op scherp en vergroten de neiging om in en uit de markt te stappen.
• Het timen van de markt blijkt in de praktijk extreem lastig: wie uitstapt, mist vaak een groot deel van het herstel.
• Energie vormt de basis van economische groei; verstoringen leiden tot hogere inflatie, stijgende rentes en hogere kosten voor consumenten en overheden.
• Tegelijk dwingen crises landen en bedrijven tot aanpassing en innovatie, bijvoorbeeld richting duurzame energie en efficiënt energiegebruik.
• Historisch gezien hebben oorlogen en crises op de lange termijn meestal een beperkte invloed op aandelenmarkten.
• Belegd blijven en vasthouden aan een lange termijn strategie biedt vaak meer rust en betere kansen dan reageren op het nieuws van de dag.

Maart: wat gebeurde er op de beurs?

Blijf op de hoogte van hoe de verschillende regio’s presteerden en hoe obligaties zich hebben ontwikkeld de afgelopen maand. Ontdek de inzichten in onze terugblik.